De muziekdoos gaat verder Mijn band met de pianola (zelfspelende piano)

Joeri van Rhijn
(Nederland)

De muziekdoos gaat verder Mijn band met de pianola (mechanische piano)

Joeri van Rhijn
(Nederland)

▲ Dit is de video waarmee ik de aankomst, het uitpakken en het gebruik van de Muro Box N40 in Nederland op maandag 3 juni 2024 heb vastgelegd.

Vindt u het artikel te lang om te lezen? Geen zorgen: we hebben een podcastversie voorbereid, zodat u eenvoudig van het verhaal kunt genieten door te luisteren.

Onze Nederlandse klant Joeri steunt Muro Box sinds 2020 als internationale crowdfunding-backer. Al jaren volgt hij onze groei en stimuleert die. Vandaag brengt hij met trots de muziekdozen Muro Box N20 en N40 naar openbare optredens en lezingen, waar hij ons ondernemersverhaal deelt en laat zien hoe de muziekdoos grenzen overstijgt om passie en dromen te verenigen.

Ik ben Joeri uit Nederland. Ik was een van de eerste backers van de Muro Box N20 op het crowdfundingplatform Indiegogo. Als lid van de Nederlandse Pianola*-vereniging (https://www.pianolavereniging.nl/), stuitte ik op een verslag over Muro Box in een bulletin van de vereniging (zie de afbeeldingen hieronder).

Op de foto is Joeri te zien met zijn Muro Box N20 en N40 muziekdozen in de standaarduitvoering en een ongeschilderde klankkast van grenenhout. Op de foto is Joeri te zien met zijn Muro Box N20 en N40 muziekdozen in de standaarduitvoering en een ongeschilderde klankkast van grenenhout.
Op de foto staat Joeri met zijn Muro Box N20 en N40 muziekdozen in de standaarduitvoering en zijn ongeschilderde resonantiekast van dennenhout.

Als iemand die belangstelling heeft voor uitvindingen die technologie en innovatieve energie inzetten om de wereld beter te maken, was ik na het lezen van het rapport diep geraakt. Ik besloot er een te kopen via Indiegogo en werd daarmee een van de eerste klanten van de N20.

Enkele jaren later, toen in oktober 2023 de crowdfundingcampagne voor de N40 van start ging, besloot ik die onmiddellijk te steunen. Hieronder volgt mijn verhaal, dat ik met het team van Muro Box heb gedeeld: waarom ik van muziekdozen houd en waarom ik die nummers heb uitgekozen om samen met de arrangeur de Muro Box-versies ervan te maken.

▲ Ik heb deze video gemaakt om het geluid vast te leggen van de Muro Box N20 terwijl die mijn gepersonaliseerde melodie ‘Te Deum van Charpentier’ speelt, en om mijn woorden van dank aan het Muro Box-team in 2021 vast te leggen.

Mijn ervaring met het gebruik van de N20 en N40

● Klankkwaliteit:
De klank is nu subtieler en volwassener. Ga vooral zo door.
● Resonantiekast:
De resonantiekast biedt een grote meerwaarde; meer dan ik had verwacht. Het geheel is ‘completer’.
● Prestaties bij uiteenlopende soorten muziek:
Er is één muziekstuk dat echt indruk op mij maakt en tegelijkertijd een zeer goede demonstratie vormt van de N40:
Le Carnaval des animaux, gearrangeerd door Hanneke Debie.

Een authentieke klantreactie die per e-mail naar het team van Muro Box is gestuurd.
Ik was zeer verheugd toen ik zojuist mijn N20-muziekdoos ontving, en daarom stuurde ik onmiddellijk een e-mail naar het team van Muro Box.

Het verhaal achter de geselecteerde bewerking van Scott Joplin

In de straat waar mijn ouderlijk huis staat en waar ik ben opgegroeid, stond een grote villa. Die was in de jaren dertig gebouwd en bijzonder stevig, als een bunker, omdat de bewoners van dat huis slim waren; zij wisten dat de Tweede Wereldoorlog eraan kwam. Zie de foto's.

MAAR, en nu begint het echte antwoord: in de kelder stond een oude pianola.
Mijn broer en een vriend (hij is net als ik lid van de Nederlandse Pianola Vereniging) vroegen de eigenaar van het huis of zij zich over de pianola mochten ontfermen, omdat die door vandalisme steeds verder in verval raakte. En later hebben ze het gebouw afgebroken. Dat was hartverscheurend om te zien.

Tijdens mijn studententijd ontwikkelde ik een bijzondere band met een pianola die de Tweede Wereldoorlog had doorstaan. In mijn vrije tijd was het bespelen van die pianola mijn favoriete tijdverdrijf.
Tijdens mijn studententijd ontwikkelde ik een bijzondere band met een pianola die de Tweede Wereldoorlog had doorstaan. In mijn vrije tijd was het bespelen van die pianola mijn favoriete tijdverdrijf.

Zij kregen groen licht en hebben de pianola gerestaureerd en herbouwd.
Zij vonden zelfs een Duitse kogel uit de Tweede Wereldoorlog in het frame.
Zij kochten veel verschillende pianolarollen, waaronder muziek van Scott Joplin.

Wij konden hem op twee manieren bespelen: met een stofzuiger (een pianola werkt met vacuüm) of hem zelf met onze voeten bespelen, zoals op een fiets, met de mogelijkheid om er muziek mee te maken.

Toen ik van school kwam, was pianola spelen mijn favoriete moment van ontspanning. Een van mijn favorieten was Scott Joplin. Eenvoudig en complex tegelijk. Bij de overstroming in Venlo in 1993 zijn we de pianola verloren.

Scott Joplin opnieuw laten klinken met de muziekdoos

Toen ik van de Muro Box hoorde, dacht ik meteen aan het verband tussen Scott Joplin en uw instrument. Maar ik moest wachten op de N40 ;-).
Op de N20 begon het voor mij met “Te Deum” van Charpentier.

Noot 1:
Toen Joeri in eerste instantie de N20-muziekdoos kocht, koos hij voor “Te Deum” van Charpentier, omdat de melodie in majeur aansloot bij de uitvoeringsmogelijkheden van de N20. Vanwege het grote aantal chromatische noten in Original Rags van Scott Joplin wachtte Joeri echter op de lancering van de N40-muziekdoos voordat hij besloot dit stuk te personaliseren.

Noot 2:
Scott Joplin (1868-1917) was een Amerikaanse componist en pianist, bekend als de ‘King of Ragtime’. Zijn werk was vooral gericht op het ragtimegenre, dat de formele structuur van de Europese klassieke muziek combineerde met de ritmes van Afro-Amerikaanse muziek. Deze stijl werd vanaf het einde van de negentiende eeuw tot het begin van de twintigste eeuw buitengewoon populair in de Verenigde Staten. Tot zijn beroemde werken behoren The Entertainer, Maple Leaf Rag en andere werken.

Het begin van mijn passie voor muziek

Als kind luisterde ik veel naar muziek (dat is nooit veranderd).

Mijn favoriete muziek was/is barokmuziek, en dan vooral uit de tijd van Lodewijk XIV, gespeeld door de trompettist Adolf Scherbaum.

Nadat ik in 1985 opnamen hoorde van de trompettist Ludwig Güttler uit Dresden, besloot ik trompet te gaan spelen. Ik speelde trompet, corno da caccia (een jachthoorn) en kornet (niet op de foto's); ik zong (diepe bas) en leidde enkele kleine muziekensembles (zie de foto's). Daar kwam in 2014 een einde aan.

De charme van automatische muziekinstrumenten

Dit houdt verband met belangstelling voor techniek, in het bijzonder voor (mechanische) automatische techniek. Tegelijkertijd moet ik mij tegen te veel interesses beschermen.

In België bezocht ik enkele vrienden:
Voor het transport van de N40 naar België gebruikte ik een speciale schokabsorberende en waterdichte koffer.

Hun reactie:
Hoewel ik de Muro Box (nog) niet kende, vond ik het een geweldige ervaring. Het ziet er niet alleen prachtig uit, maar ik vond vooral de klank van uw Box uitzonderlijk muzikaal en melodieus, en bovendien bijzonder engelachtig mooi. Daarom sta ik ervoor open om de klank van de Box met de dubbele kammen live te horen.

Om de muziekdoos van Muro Box N40 naar België te brengen en hem met mijn vrienden te delen, heb ik speciaal een schokbestendige en waterdichte koffer gebruikt.
Mijn op maat gemaakte, schokbestendige en waterdichte koffer.
Een van mijn vrienden in België.
Een van mijn vrienden in België.

De leden van de Nederlandse Pianola Vereniging restaureren pianola's en bouwen reproducerende zelfspeelpiano's.

De volgende foto's zijn van een zeldzame reproducerende zelfspeelpiano van Duca Philipps Feurich, gerestaureerd door Mark Stikkelbroek uit Venlo.

Opmerking:
“Feurich” is een Duits pianomerk en “Duca Philipps” is een merknaam die verband houdt met uit Duitsland afkomstige technologie voor zelfspelende piano’s (player piano’s). Piano’s die met deze technologie zijn uitgerust, worden reproductiepiano’s genoemd, omdat het systeem onderscheid maakt tussen de piano waarop de opname wordt gemaakt en de piano die de weergave verzorgt. Daarom verwijst een Duca Philipps Feurich-reproductiepiano naar een zeldzame Feurich-piano die speciaal is aangepast met de technologie voor zelfspelende piano’s van Duca Philipps.

En evenementen: zoals een bezoek aan ‘The AgraGames CoinopMuseum’ in Venlo, waar de geschiedenis van muntbediende automaten tussen 1870 en het heden te zien is:

Het resultaat van de gepersonaliseerde gravure op het metalen naamplaatje van de Muro Box N40 Standard-muziekdoos
Ik heb deze gravure, ‘Gemaakt en verwezenlijkt door het team van Muro Box’, gekozen voor mijn gepersonaliseerde muziekdoos van N40 Standard, omdat ik weet dat achter deze muziekdoos een toegewijde groep mensen schuilt die er lange tijd met veel passie aan heeft gewerkt om haar tot leven te brengen.

Wanneer Muro Box aan mijn collectie wordt toegevoegd...

De N20 heeft mij verrijkt doordat ik op een automatische muziekdoos met een mooie klank meer verschillende muziekstukken kan spelen. Tegelijkertijd was deze niet chromatisch. Daarom moest ik wachten op een nog mooiere techniek.

Ik help graag mee aan interessante ontwikkelingen. En met de N40 krijgt u een groter bereik aan (chromatische) tonen.

Mijn verwachtingen (die zelfs verder reiken dan ik had gehoopt) van de N40: een instrument van een meer volledige schoonheid, met tal van mogelijkheden. Ik houd bijvoorbeeld van Scarlatti en Debussy. Het is een genoegen om naar dit soort muziek te luisteren.

Mijn verwachtingen ten aanzien van het Muro Box-team

De Muro Box N20 was voor mij een soort ‘herstart’ om met automatische muziekinstrumenten te spelen.

De N40 maakte de technische mogelijkheden compleet met chromatische tonen, ook voor muziek van Scott Joplin.
Het werken met de Muro Box App via een telefoon is voor mij nog steeds niet eenvoudig, en ik hoop dat er in de nabije toekomst mogelijkheden ontstaan om ook met een app voor een computer/mac of iPad te werken.

Ik ben zeer trots op u om wat u de afgelopen jaren hebt bereikt. Ik ben zeer trots op u om wat u de afgelopen jaren hebt bereikt. Als backer van een N40-muziekdoos heb ik de volgende reactie voor het team van Muro Box op Kickstarter geschreven:

De opmerking van Joeri over de muziekdoos van Muro Box N40 en het team van Muro Box op de Kickstarter-campagnepagina.
In de gemeenschappelijke ruimte van het verpleeghuis zitten de oudere bewoners in een halve kring. Een man (Joeri) staat bij de grote tafel en demonstreert aandachtig de slimme muziekdoos van Muro Box N20 die daarop staat, terwijl hij deze toelicht.

Mijn muziekdozen voor het eerst live voor een groep laten optreden

De reden dat ik ervoor heb gekozen live op te treden voor de bewoners van het verpleeghuis, is dat het deze maand een jaar geleden is dat mijn moeder precies op deze plek is overleden. Zij had daar bijna vier jaar gewoond, en in die tijd deden de verzorgenden veel meer dan alleen hun werk. Zij schonken de bewoners een overvloed aan zorg, respect en liefde, en blijven dat doen.

Met dit optreden wilden mijn broer Bas en ik onze dank en ons respect betuigen aan verpleeghuis De Fabriek in Maasbree. Het was tevens de eerste keer dat ik voor een groep mensen optrad, en wellicht kan dit in de toekomst worden herhaald.

Om te beginnen vroeg ik het publiek of men zich de ouderwetse muziekdoos nog herinnerde. Dat was het geval. Vervolgens vertelde ik het verhaal van dr. Tsai en dr. Feng, het echtpaar dat Muro Box heeft opgericht. Hun reis begon in Oostenrijk, waar zij een kleine muziekdoos kochten die slechts een kort fragment uit Mozarts Eine kleine Nachtmusik kon herhalen.


Jaren later, tijdens het opruimen van hun opslagruimte, vonden zij deze kleine muziekdoos terug. Geïnspireerd door de beperking dat deze slechts een fragment muziek kon spelen, begonnen dr. Tsai en dr. Feng aan een avontuur om de Muro Box te ontwikkelen: een programmeerbare muziekdoos die een breed scala aan rijke en gevarieerde muziek kan spelen. De bewoners luisterden nieuwsgierig toe en wilden graag meer te weten komen over deze innovatie.

Op een kantoorbureau staan twee slimme muziekdozen van Muro Box. Een man met een bril onderzoekt aandachtig de grotere — de Muro Box N40 Standard Edition.
Voorafgaand aan mijn presentatiedag testte ik in het kantoor van het verpleeghuis de internetverbinding met de Muro Box. De hoofdmanager was er zeer in geïnteresseerd.

In de bovenstaande video voerde de N40-muziekdoos Saint-Saëns’ Het carnaval der dieren <Aquarium> uit.
(De volledige versie kan vrijelijk worden opgezocht en beluisterd door de titel van het nummer in te voeren in de Muro Box App of op de webpagina van de online muziekbibliotheek: Le Carnival des Animaux – Aquarium)

De muziek die ik heb uitgevoerd, omvatte Charpentiers Te Deum, Scott Joplins Original Rags, werken van Händel en enkele bekende kinderliedjes.

 

Bericht van het team van Muro Box:

  • "Pianola" en "player piano" verwijzen beide naar piano's die automatisch muziek kunnen spelen, maar er bestaan enkele subtiele verschillen tussen beide termen.
  • Pianola: Oorspronkelijk was dit de merknaam van een zelfspelende piano die werd vervaardigd door het Amerikaanse bedrijf "Aeolian". In de loop der tijd raakte de term echter in bepaalde regio's (vooral in Europa) breder in gebruik voor elke piano die met behulp van papieren rollen automatisch speelt. Daarom verwijst "Pianola" vaak specifiek naar piano's die zijn uitgerust met externe mechanische apparaten die op een gewone piano kunnen worden bevestigd, waardoor deze automatisch kan spelen.
  • Player Piano: Dit is een algemenere term voor elke piano met een ingebouwd mechanisch systeem dat automatisch muziek kan weergeven met behulp van vooraf geprogrammeerde papierrollen. Zowel ‘Pianola’ als Player Piano’s van andere merken vallen onder de categorie ‘Player Piano’.
  • De definitie van Player Piano is ruimer en omvat Pianola. Daarom geldt: alle Pianola’s zijn Player Piano’s, maar niet alle Player Piano’s zijn Pianola’s.

Mijn verwachtingen van de N40 (die zelfs verder gaan dan ik had gehoopt): een nog completer en mooier instrument met veel mogelijkheden.

Joeri van Rhijn